Trước và sau phẫu thuật: chuẩn bị và hồi phục

Kết quả của một ca mổ một phần do đội ngũ y tế, một phần do chính bạn. Bài này nêu những việc bạn có thể làm và thực sự có ích.

Trước mổ: chuẩn bị cơ thể

Thường có một khoảng thời gian giữa lúc quyết định mổ và lúc mổ thật. Khoảng đó không phải chỉ để chờ; dùng tốt sẽ ảnh hưởng đến tốc độ hồi phục.

• Bỏ thuốc lá. Trong tất cả những việc ở đây, hiệu quả của việc này là rõ ràng nhất. Hút thuốc làm tăng biến chứng phổi và khiến vết mổ lâu lành. Dù chỉ bỏ vài tuần cũng có ích.
• Ăn đủ. Nhiều người tưởng sắp mổ thì nên ăn ít hoặc ăn nhạt. Đó là hiểu lầm. Thiếu dinh dưỡng làm chậm liền vết mổ và tăng nhiễm trùng. Trừ khi bác sĩ dặn khác, hãy duy trì đủ năng lượng và đạm.
• Vận động. Đi bộ mỗi ngày là đủ. Người có thể lực tốt hơn hồi phục nhanh hơn và ít biến chứng hơn.
• Nói rõ về thuốc đang dùng. Đặc biệt là thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu, thuốc tiểu đường và thực phẩm chức năng, thảo dược. Một số cần ngừng trước. Hãy báo cho bác sĩ, đừng tự quyết định.

Làm sạch ruột

Trước mổ thường cần làm sạch đại tràng. Bệnh viện sẽ cấp thuốc và hướng dẫn ăn uống.

Khó khăn thường gặp là uống không hết hoặc dừng sớm. Làm sạch không đủ có thể ảnh hưởng đến ca mổ, nên nếu bạn gặp khó khăn, hãy liên hệ với nhân viên y tế để bàn cách, đừng tự giảm liều. Cách chuẩn bị khác nhau ở mỗi người và không phải ai cũng cần, xin theo hướng dẫn bạn nhận được.

Sau mổ: vì sao phải xuống giường sớm

Đây là việc người bệnh hay ngại nhất, nhưng có lý do rõ ràng.

Vận động sớm giúp giảm biến chứng phổi, giảm nguy cơ huyết khối ở chân, và giúp ruột hoạt động trở lại. Nằm yên không làm vết mổ lành nhanh hơn, mà làm hồi phục chậm lại. Điều dưỡng sẽ hỗ trợ bạn; lần đầu xuống giường đừng tự làm một mình.

Khi nào được ăn

Thường sớm hơn bạn nghĩ. Trước đây phải chờ trung tiện mới được ăn; nay đa số người bệnh có thể ăn ít từ sớm hơn, điều này giúp ruột hồi phục.

Nguyên tắc là ít một, nhiều lần, tăng dần. Nếu thấy chướng bụng rõ, buồn nôn hoặc nôn, hãy báo nhân viên y tế để điều chỉnh. Thời điểm ăn thực tế vẫn tùy cách mổ và tình trạng hồi phục của bạn.

Kiểm soát đau

Đau là bình thường, nhưng bạn không cần phải chịu đựng. Kiểm soát đau tốt thì bạn mới chịu xuống giường, mới hít sâu và ho được, và mới hồi phục nhanh. Đây không phải cuộc thi ý chí.

Nếu cách giảm đau hiện tại chưa đủ, hãy nói thẳng. Đội ngũ y tế có nhiều cách để điều chỉnh.

Sau khi về nhà

Xuất viện không có nghĩa là đã hồi phục xong. Trong vài tuần tới xin lưu ý:

• Giữ vết mổ sạch và khô, thay băng theo hướng dẫn.
• Tiếp tục đi bộ, nhưng tránh mang vật nặng và hoạt động gắng sức. Thời gian kiêng tùy chỉ dẫn của bác sĩ.
• Thay đổi thói quen đại tiện là chuyện thường gặp, nhất là sau mổ trực tràng, và thường cải thiện dần theo thời gian.
• Đi tái khám đúng hẹn, và giữ lại kết quả giải phẫu bệnh cùng bản giải thích kế hoạch điều trị.