Dieta i wypróżnienia w trakcie leczenia

„Co właściwie mogę jeść?” to jedno z najczęstszych pytań w poradni. Odpowiedź jest zwykle znacznie mniej restrykcyjna, niż się wydaje: nie istnieje lista zakazanych produktów, których należałoby przestrzegać podczas leczenia raka jelita grubego. Uwagi wymaga raczej zmiana rytmu wypróżnień.

Podstawowe zasady żywienia

• Najważniejsze jest jeść wystarczająco. W trakcie leczenia organizm się regeneruje, a zbyt mała ilość energii i białka spowalnia powrót do zdrowia i obniża tolerancję leczenia. Wiele osób boi się jeść, aby nie „karmić guza”. Nie ma to podstaw i przynosi szkodę.
• Zwykła, zrównoważona dieta wystarczy. Specjalna dieta przeciwnowotworowa nie jest potrzebna.
• Ostrożnie z suplementami niewiadomego pochodzenia. Niektóre składniki wchodzą w interakcje z lekami albo obciążają wątrobę i nerki. Prosimy poinformować lekarza przed ich zastosowaniem.
• Potrawy należy dobrze gotować, zwłaszcza przy niskiej liczbie krwinek białych.

Biegunka

Biegunka w trakcie leczenia jest częsta. Może wynikać z chemioterapii, radioterapii lub ze zmian w jelicie po operacji.

Najważniejsze jest uzupełnianie płynów. Odwodnienie spowodowane biegunką bywa groźniejsze niż sama biegunka, zwłaszcza przy wymiotach lub słabym apetycie. Poza wodą warto pić napoje z elektrolitami.

Przez pewien czas warto ograniczyć tłuszcze, błonnik i nabiał, wybierać potrawy lekkostrawne, a po uspokojeniu objawów stopniowo wracać do normy. Przed zastosowaniem leku przeciwbiegunkowego prosimy zapytać lekarza — w niektórych sytuacjach samodzielne zatrzymanie biegunki może opóźnić rozpoznanie problemu.

Zaparcia

Mogą wystąpić również zaparcia. Częste przyczyny to mniejsza aktywność, zbyt mała ilość płynów oraz działanie niektórych leków przeciwwymiotnych i przeciwbólowych.

Zaczynamy od trzech podstaw: płyny, błonnik i ruch. Jeśli to nie wystarcza, warto omówić z lekarzem środek zmiękczający stolec, zamiast samodzielnie i długotrwale stosować środki drażniące.

Zmiany wypróżnień po operacji

Ta część jest napisana przede wszystkim dla pacjentów po operacji odbytnicy.

Jednym z zadań odbytnicy jest magazynowanie stolca. Po usunięciu jej części ta przestrzeń jest mniejsza, a skutkiem bywa: więcej wypróżnień w ciągu dnia, niewielkie ilości za każdym razem, uczucie niepełnego wypróżnienia, krótki czas od parcia do konieczności skorzystania z toalety, czasem trudność z utrzymaniem stolca i wstawanie w nocy.

Razem nazywa się to zespołem niskiej przedniej resekcji. To nie jest nieudana operacja ani wznowa, lecz naturalna konsekwencja zmiany anatomii. U większości osób stopniowo się poprawia, choć może to potrwać wiele miesięcy, a nawet rok lub dwa.

Co pomaga: regularne pory posiłków, zapisywanie, które produkty nasilają objawy, ćwiczenia mięśni dna miednicy i rozmowa z lekarzem o lekach. Prosimy nie milczeć w przekonaniu, że trzeba to znosić. Bardzo wpływa to na jakość życia, a istnieją sposoby poprawy.

Jedzenie przy stomii

Zobacz też „Pielęgnacja stomii”. Zasada jest taka, że większość produktów jest odpowiednia; nowe warto wprowadzać pojedynczo i obserwować reakcję, jeść powoli i dokładnie gryźć oraz szczególnie dbać o odpowiednią ilość płynów.